Sáng chủ nhật ngày 15 tháng 9 năm 2019 thì tại cầu trường S14 đài truyền hình Việt Nam đã chứng kiến một cuộc cạnh tranh đầy hấp dẫn và quyết liệt giữa bốn nhà leo núi xuất sắc nhất trong cuộc thi chung kết Olympia năm thứ 19. Bốn cái tên là bốn gương mặt ưu tú đã xuất sắc vượt qua nhiều tài năng khác để góp mặt trong cuộc thi chung kết của một cuộc thi về học thuật danh giá và có lịch sử lâu đời tại Việt Nam. Cuộc thi diễn ra kịch tính khi các thí sinh so kè nhau từng điểm một từ phần khởi động cho đến lúc về đích. Và cuối cùng thì vinh quang đã gọi tên người xuất sắc và xứng đáng nhất đó là thí sinh Trần Thế Trung (THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An). Không chỉ gây ấn tượng với màn trình diễn thuyết phục khi về đích đầu tiên với 245 điểm, mà còn bởi câu chuyện cảm động lấy đi nước mắt của nhiều khán giả về sự cố gắng của bạn để thực hiện lời hứa với người chị đã mất của mình.

Khi chương trình kết thúc, ngoài những lời chúc mừng cho người ưu tú nhất thì có một tài khoản trên mạng xã hội đã bình luận vui rằng: “Chúc mừng nhà vô địch! Chúc mừng nước Úc có thêm một nhân tài”. Và bình luận vui này đã nhanh chóng nhận được rất nhiều những react “cười ra nước mắt” của cộng đồng mạng.

Quả thật vậy, ngoài những vinh quang hiện tại thì tương lai phía trước của Thế Trung là một con đường rộng mở với phần thưởng là số tiền học bổng giá trị- sẽ chấp cánh cho em đến một chân trời mới. Nhưng khi nhắc đến đây và nhìn lại con đường của những nhà vô địch Olympia sau khi chiến thắng thì một thực tế phũ phàng khiến cho những người làm giáo dục cũng như chúng ta- những người dân đất Việt- không khỏi xót xa. Sự thật đáng buồn đó là trong số 18 nhà cựu vô địch Olympia nhận học bổng sang Úc du học thì chỉ có 2 người trở về và cống hiến tài năng cho nước nhà. Những người còn lại thì đã chọn một con đường có vẻ “duy lý” hơn đó là ở lại phát triển sự nghiệp của mình ở đất nước Úc văn minh và tràn đầy cơ hội.

Trong số những quán quân đã nhận học bổng đi du học, chúng ta hoan nghênh những người đã từ bỏ những cơ hội lớn lao để trở về phụng sự cho đất nước. Nhưng cũng chẳng thể chỉ trích những ai đã chọn ở lại xứ người mà thay vào đó chỉ là tiếng tặc lưỡi, tiếc nuối cho tổ quốc mình đã bỏ lỡ những tài năng mà chúng ta đã đào tạo nên. Chúng ta không thể trách những bạn trẻ này, vì nếu đặt vào vị thế của họ, với cơ hội như vậy thì liệu chúng ta có trở về? Điều chúng ta có thể làm là cảm thấy xót xa cho điều kiện hạn chế của đất nước mình chưa đủ để chấp cánh cho những “giấc mơ lớn”. Mà nguyên nhân cốt lõi cho sự tụt hậu này của Việt Nam so với thế giới chính là một phần vì nền giáo dục thiếu kiện toàn và tư duy kiểu cũ. Chẳng hề có ý đổ lỗi, nhưng thực tế so với nền giáo dục của các nước lân cận và trên thế giới thì khoảng cách của họ với chúng ta là quá xa. Khi mà người ta đã áp dụng mô hình giáo dục khai phóng, lấy người học làm trung tâm, tôn trọng sự khác biệt và tài năng riêng của mỗi người để định hướng cho sự phát triển lâu dài thì chúng ta vẫn còn duy trì kiểu giáo dục theo hướng tập trung, lấy những quy chuẩn và chương trình chung để áp đặt cho số đông người học và chạy theo bệnh thành tích. Cái vòng lẩn quẩn “thầy đọc, trò chép, học thuộc lòng, thi, quên hết sạch, học lại từ đầu” cứ lặp lại theo một hình xoắn ốc ngày càng cao hơn theo độ tuổi, chứ thật ra chúng ta chưa từng nắm vững được tri thức của nhân loại. Giáo dục ở các nước tiên tiến chú trọng vào thực hành, áp dụng những lý thuyết vào thực tế để hiểu được bản chất của vấn đề và cách mọi thứ vận hành, nên họ học đâu hiểu đó, áp dụng lý thuyết để giải quyết vấn đề và mở rộng ra để giải quyết một vấn đề khác. Hệ thống đào tạo ở phương tây đánh giá cao tính khác biệt, sự sáng tạo của mỗi cá nhân, khuyến khích tư duy phản biện và chấp nhận những ý tưởng mới trong khi ở Việt Nam, học sinh bị “nhồi sọ” và áp đặt kiểu tư duy theo lối đường mòn, vô hình trung giết chết sự sáng tạo ở mỗi người…

Nói như vậy để thấy được điều dễ hiểu là vì sao các cựu quán quân Olympia đa phần lại chọn cho mình một con đường “được xem là vị kỷ” như vậy. Không riêng gì những nhà vô địch Olympia kể trên, bất cứ ai cũng muốn có được cơ hội để tiếp cận với một nền tri thức tiên tiến và môi trường tốt để phát triển tài năng cũng như sự nghiệp. Và du học là lựa chọn của phần đông các gia đình muốn tìm kiếm cho con em mình một bệ phóng tốt hơn cho tương lai. Đây là một sự đầu tư có thể nói là hợp lý và mang tính bền vững.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *